{"id":179,"date":"2026-05-27T14:22:22","date_gmt":"2026-05-27T13:22:22","guid":{"rendered":"https:\/\/idci.usm.md\/?p=179"},"modified":"2026-05-27T14:22:22","modified_gmt":"2026-05-27T13:22:22","slug":"masa-rotunda-basarabia-la-inceputul-sec-xx-limitele-modernizarii-intre-constrangeri-politice-economice-si-afirmare-identitara-120-de-ani-de-la-aparitia-primului-ziar-romanesc-la-chisinau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/idci.usm.md\/?p=179","title":{"rendered":"Mas\u0103 rotund\u0103 \u201eBasarabia la \u00eenceputul sec. XX: Limitele moderniz\u0103rii \u00eentre constr\u00e2ngeri politice, economice \u0219i afirmare identitar\u0103 (120 de ani de la apari\u021bia primului ziar rom\u00e2nesc la Chi\u0219in\u0103u)\u201d"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"3\">Sec\u021bia istorie modern\u0103 a Institutului de Istorie al Universit\u0103\u021bii de Stat din Moldova a organizat mar\u021bi, 26 mai 2026, o mas\u0103 rotund\u0103 cu titlul \u201eBasarabia la \u00eenceputul sec. XX: Limitele moderniz\u0103rii \u00eentre constr\u00e2ngeri politice, economice \u0219i afirmare identitar\u0103 (120 de ani de la apari\u021bia primului ziar rom\u00e2nesc la Chi\u0219in\u0103u)\u201d.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"4\">\u00cen cadrul evenimentului, o aten\u021bie deosebit\u0103 a fost acordat\u0103 \u00eemplinirii a 120 de ani de la apari\u021bia ziarului \u201eBasarabia\u201d, moment de cotitur\u0103 \u00een mi\u0219carea de emancipare na\u021bional-democratic\u0103 a rom\u00e2nilor basarabeni.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"5\">\u00cen cadrul primei sesiuni, moderate de dr. Gheorghe Negru, istoricii au analizat formarea nucleului mi\u0219c\u0103rii na\u021bionale din 1905, vectorii de emancipare prin publicistic\u0103 \u0219i leg\u0103turile culturale cu presa transilv\u0103nean\u0103, pun\u00e2nd \u00een lumin\u0103 contribu\u021biile unor mari personalit\u0103\u021bi precum Pan Halippa sau Al. Boldur.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\">Cea de-a doua parte a dezbaterilor, moderat\u0103 de \u0219eful Sec\u021biei Istorie Modern\u0103, dr. Andrei Emilciuc, a fost dedicat\u0103 procesului complex de modernizare \u0219i constr\u00e2ngerilor de ordin politic \u0219i economic. Cercet\u0103torii au abordat teme de mare interes, cum ar fi particularit\u0103\u021bile legisla\u021biei comercial-vamale ruse\u0219ti \u00een teritoriu, manifest\u0103rile societ\u0103\u021bii civile \u00een contextul revolu\u021biei din 1905-1907, evolu\u021bia sistemului de s\u0103n\u0103tate public\u0103 \u0219i a reformelor bugetare, precum \u0219i dinamica coopera\u021biei de credit reflectat\u0103 \u00een paginile revistei \u201eCuv\u00e2nt Moldovenesc\u201d.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-183 size-large aligncenter\" src=\"http:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641-300x225.jpg 300w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641-768x576.jpg 768w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-641.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-184 size-large\" src=\"http:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063-300x225.jpg 300w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063-768x576.jpg 768w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-04-063.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p data-path-to-node=\"6\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-182 size-large\" src=\"http:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368-300x225.jpg 300w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368-768x576.jpg 768w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/idci.usm.md\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/viber_image_2026-05-27_16-17-03-368.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sec\u021bia istorie modern\u0103 a Institutului de Istorie al Universit\u0103\u021bii de Stat din Moldova a organizat mar\u021bi, 26 mai 2026, o mas\u0103 rotund\u0103 cu titlul \u201eBasarabia la \u00eenceputul sec. XX: Limitele moderniz\u0103rii \u00eentre constr\u00e2ngeri politice, economice \u0219i afirmare identitar\u0103 (120 de ani de la apari\u021bia primului ziar rom\u00e2nesc la Chi\u0219in\u0103u)\u201d. \u00cen cadrul evenimentului, o aten\u021bie deosebit\u0103 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":180,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-179","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noutati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions\/190"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idci.usm.md\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}